Тил модели
Large language model (LLM)
Улкан матнлардан ўрганиб, кейинги сўзни тахмин қилиш орқали матн ёзадиган нейрон тармоқ; ChatGPT, Claude, Gemini шунга қурилган.
Тил модели матн билан ишлайдиган нейрон тармоқ. У китоблар, мақолалар, сайтлар ва дастур кодларидан иборат улкан матнларда ўқитилган. Унинг асосий маҳорати битта: берилган матндан кейин қайси сўз келишини тахмин қилиш. Жавобни ҳам шу йўл билан, сўзма-сўз ёзади.
Инглизча номи large language модел, қисқаси LLM. "Катта" дегани нима? Бундай моделларда миллиардлаб созланадиган рақам, яъни параметр бор, энг катталарида бу сон бир триллиондан ҳам ошади. Улар триллионлаб сўздан иборат матнларда ўқитилади.
Уни умри бўйи кутубхонада ўтириб, миллионлаб китоб ўқиган, лекин ҳеч қачон кўчага чиқмаган одамга ўхшатиш мумкин. У гапни жуда чиройли давом эттиради, кўп нарсани билади, лекин дунёни фақат матнлар орқали танийди.
Мисол: "Ўзбекистоннинг пойтахти..." деб ёзсангиз, модел "Тошкент" сўзини энг эҳтимолли давом сифатида танлайди.
Хато тушунча: "тил модели жавобни интернетдан қидириб топади". Аслида у жавобни ўзи ҳосил қилади. Интернетдан қидириш эса иловага қўшилган алоҳида восита. Шунинг учун модел баъзан ишонч билан хато ҳам ёзади.