Til modeli
Large language model (LLM)
Ulkan matnlardan oʻrganib, keyingi soʻzni taxmin qilish orqali matn yozadigan neyron tarmoq; ChatGPT, Claude, Gemini shunga qurilgan.
Til modeli matn bilan ishlaydigan neyron tarmoq. U kitoblar, maqolalar, saytlar va dastur kodlaridan iborat ulkan matnlarda oʻqitilgan. Uning asosiy mahorati bitta: berilgan matndan keyin qaysi soʻz kelishini taxmin qilish. Javobni ham shu yoʻl bilan, soʻzma-soʻz yozadi.
Inglizcha nomi large language model, qisqasi LLM. "Katta" degani nima? Bunday modellarda milliardlab sozlanadigan raqam, yaʼni parametr bor, eng kattalarida bu son bir trilliondan ham oshadi. Ular trillionlab soʻzdan iborat matnlarda oʻqitiladi.
Uni umri boʻyi kutubxonada oʻtirib, millionlab kitob oʻqigan, lekin hech qachon koʻchaga chiqmagan odamga oʻxshatish mumkin. U gapni juda chiroyli davom ettiradi, koʻp narsani biladi, lekin dunyoni faqat matnlar orqali taniydi.
Misol: "Oʻzbekistonning poytaxti..." deb yozsangiz, model "Toshkent" soʻzini eng ehtimolli davom sifatida tanlaydi.
Xato tushuncha: "til modeli javobni internetdan qidirib topadi". Aslida u javobni oʻzi hosil qiladi. Internetdan qidirish esa ilovaga qoʻshilgan alohida vosita. Shuning uchun model baʼzan ishonch bilan xato ham yozadi.