Сунъий интеллект
Artificial intelligence (AI)
Одатда инсон ақли талаб қиладиган ишларни (кўриш, тушуниш, таржима, қарор қабул қилиш) компьютерга ўргатадиган кенг соҳа.
Сунъий интеллект, қисқаси AI, битта дастур эмас, балки бутун бир соҳа. У компьютерга кўриш, эшитиш, таржима қилиш, матн ёзиш ва қарор қабул қилиш каби ишларни ўргатади. "Сунъий" дейилишига сабаб оддий: бу ақлни табиат эмас, инсон яратган.
Соҳа ичида қатламлар бор. Энг каттаси сунъий интеллект. Унинг ичида машинали ўрганиш, унинг ичида нейрон тармоқлар, энг ичкарида эса бугун ҳамма гапираётган тил моделлари туради.
"Уста" сўзини эсланг. Уста деганда дурадгорни ҳам, тикувчини ҳам, пайвандчини ҳам тушуниш мумкин. "AI" сўзи ҳам шундай кенг: телефонингиздаги юзни таниш ҳам, харитадаги тирбандлик башорати ҳам, ChatGPT ҳам шу соҳа ичида.
Мисол: сиз ChatGPT, Claude ёки Geminiʼга савол ёзасиз ва у жавоб қайтаради. Бу сунъий интеллектнинг энг машҳур, лекин ягона бўлмаган кўриниши.
Икки кенг тарқалган хато тушунча бор:
- "AI бу ChatGPT". Аслида ChatGPT кўп AI воситаларидан фақат биттаси.
- "AI ўйлайдиган мия". Бугунги AI маълумотлардан ўрганган жуда кучли восита, лекин у одам каби дунёни кўрмаган ва ҳис қилмайди.