Tizim prompti

Siz ChatGPT yoki Claude ilovasida birinchi xabaringizni yozishdan oldin ham modelga allaqachon uzun matn berilgan boʻladi. Bu tizim prompti, yaʼni tizim koʻrsatmalari. Unda modelga kimligi, qanday ohangda gapirishi, qaysi vositalardan foydalanishi va nimalarni qilmasligi yoziladi.

Oʻxshatish: restoranga yangi ofitsiant keldi. Mijozlar kelishidan oldin xoʻjayin unga aytadi: "Mijoz bilan siz deb gaplash, menyuda yoʻq taomni vaʼda qilma, toʻlov masalasida menga yubor." Mijozlar bu suhbatni eshitmaydi, lekin ofitsiantning butun xulqi shunga bogʻliq.

Misol: Anthropic oʻz Claude ilovasining tizim koʻrsatmalarini ochiq eʼlon qiladi, ularni istalgan odam oʻqishi mumkin. Bitta model turli ilovalarda turlicha ishlashining sababi ham shu: chat ilovasida u suhbatdosh, dasturchilar ilovasida esa kod yozadigan yordamchi.

Koʻp ilovalarda oʻzingiz ham doimiy koʻrsatma yozib qoʻyishingiz mumkin, masalan: "Menga doim oʻzbek tilida, qisqa javob ber." Bu ham tizim promptining bir turi.

Xato tushuncha: "tizim prompti modelni oʻzgartiradi". Yoʻq, model oʻsha-oʻsha qoladi. Koʻrsatma har bir suhbatning boshiga qoʻshiladigan oddiy matn, u ham kontekst oynasida joy egallaydi.